राम बहादुर गन्धर्व, कपिलवस्तु
भनिन्छ खाने मुखलाई जुँगाले छेक्दैन भने झै मिहिनेत गर्ने जो कोहीलाई जहाँ पनि सम्भव हुन्छ । सुर्खेत घर भई बिगत करिव पाँच बर्षदेखि बुटवलको मैनाबगर स्थित मजुवमा डेरा बस्दै आएकी धनकली बुढा यतिबेला बुटवलको हाट बजारमा सालको पात, पातबाट बनाइएको दुना टपरी बेचेर आफ्नो पाँच जनाको दैनिकी चलाउदै आएको बताएकि छन् ।
केही बर्ष अगाडि उनले लुम्बिनी प्रदेशको नेपालगन्ज, दाङ, कपिलवस्तु, अर्घाखाँची लगाएतका जिल्लामा अमिलोबाट उत्पादित चुक बेच्दै आएको उनले बताइन् । उनले एकाएक पेसा बदल्ने सोंचमा पुगिन्, हातमा सीप भएको हुँदा सालको पात सहित पातबाट निर्मित दुना टपरी बेच्ने निधो गरिन् । बनमा खेर गइरहेको सालको पातलाई सदुपयोग गर्ने उद्देश्यले पुर्व–पश्चिम राजमार्ग अन्तरगत कपिलवस्तुको गोरूसिङ्गे जंगलबाट सालको पात लैजाने र दुना टपरी बनाउने अनि बुटवलको हाट बजारमा बेच्ने गरेको उनले सुनाइन् ।
उमेरले ४१ बर्ष पुगेकी धनकली बुढाका तीन छोरी रहेका छन् । जस मध्ये एक छोरीले माध्यमिक शिक्षा परीक्षा दिएकी छिन् भने अरू दुई छोरी कक्षा ९ र ७ मा पढ्छन । सालको पातमा खासै लगानी गर्नु नपर्ने उनको भनाइ रहेको छ । बुटवल उपमहानगरपालिका साप्ताहिक रूपमा लाग्ने हार्ट बजारमा दुई श्रीमान श्रीमतीको ५ सय देखि २ हजार सम्म बिक्री हुँदै आएको उनले बताउदै पालिका कर्मचारीले सास्ती दिदै आएको गुनासो गरिन् ।
त्यस्तै पाल्पा हार्थाेक घर भएकी ३९ बर्षिय सीता सुनारले पनि विभिन्न जातका हरियो साग सब्जी, टिमुर सहित सालको पातबाट बनाइएका दुना, टपरी र सालको पात बेच्दै आएकि छिन् । उनी भन्छिन् विभिन्न आजापुजा र मानव स्वास्थ्यका लागि उत्तम मानिने हुँदा यसको बिक्री राम्रो भएको उनले बताइन् । सिताका श्रीमान बिगत २५ बर्षदेखि रोजगारीका शिलशिलामा भारतको जम्मु कश्मिरमा रहेको र श्रीमानको मात्रै कमाइले घरखर्च चलाउन गाह्रो भएपछि सहयोग स्वरूप ब्यापार गर्दै आइरहेको बताउदै तीन छोरा छोरीको खर्चको जोहो गर्न उनी पाल्पाबाट बुटवल हार्ट बजार झर्ने गरेको सुनाइन् ।
सुनारका पनि दुई छोरा छन् जस मध्ये एक छोरा कक्षा ११ र कक्षा ७ मा अध्ययनरत रहेको जानकारी दिदै हाल घरमा तीन जना परिवारका पालनपोषण र छोराहरूको पठनपाठनमा टेवा पुगेको सुनाउदै खाली समयलाई सदुपयोग गर्दै व्यवसायीक बन्न सबैलाई प्रेरित गरिन् ।
