लुदस
पर्यटकीय, धार्मिक, सामाजिक र सांस्कृतिक दृष्टिले अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिएको बाणगंगा नदी अहिले अन्धाधुन्ध र अवैध उत्खननको चपेटामा परेको भन्दै यसलाई तत्काल रोक्न माग गर्दै राष्ट्रिय जनमोर्चा कपिलवस्तुले प्रेस बक्तव्य जारी गरेको छ । लामो समयदेखि जिल्लाका जनसरोकारका विषयमा संघर्ष गर्दै आएको जनाउदै राष्ट्रिय जनमोर्चाका अध्यक्ष राम प्रसाद बेल्वासेको हस्तलिखित वक्तव्यमा अगाडी भनिएको छ । हाल बाणगंगा नदी र अन्य पालिकाभित्र ठेक्का मार्फत भइरहेको अवैध दोहनप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ ।
स्थानिय स्रोतका अनुसार, नदीजन्य पदार्थहरू चोरी, दोहन हुँदै गर्दा राज्यले तोकेको मापदण्ड खुलमखुल्ला उल्लंघन भइरहेको छ । नगरपालिकाले तोकेको सीमाभन्दा १० गुणा बढी ढुंगा, बालुवा लगायतका स्रोत निकासी भइरहेको छ। यस्तो कार्य स्काभेटरको व्यापक प्रयोग गरी दिनदहाडै भइरहेको छ। नापजाँचविना क्रशर उद्योगमा सामग्री ढुवानी भइरहेको अवस्थामा पनि स्थानीय सरकार, जिल्ला समन्वय समिति र सुरक्षा निकाय मौन छन् ।
यस अवैध उत्खननले श्रृङ्घाट, प्रगतिचार मौजा सिंचाई आयोजना, लक्ष्मणघाट पुल, बाणगंगा सिंचाई आयोजना जस्ता प्रमुख संरचना जोखिममा परेका छन्। त्यस्तै, लौरिबगिया, बैकण्ठपुर, शिसेनीया, धनेशपुर, बनगाई, लक्ष्मणघाट, भगलापुर, बनकसिया, कुस्मा, जर्लैया, सगरहवा, रुधौला, तिलौरी र तिलौराकोट जस्ता बस्तीहरूमा बाढी, कटान र भूमिस्खलनको भय बढ्दो छ।
सिँचाइका संरचनाहरू भत्किने अवस्थामा पुगेका छन्, जसले स्थानीय कृषि प्रणालीलाई तहसनहस पारिरहेको छ । उता, अनियन्त्रित उत्खननकै कारण खानेपानीका स्रोतहरू सुक्न थालेका छन्, इनार र ट्युबेलहरूमा पानीको सतह घट्दो छ, र वातावरणीय सन्तुलन बिग्रँदै गएको छ। जैविक विविधतामा समेत संकट उत्पन्न भएको छ।
“प्रशासन, जनप्रतिनिधि र ठेकेदार समूहबीचको मिलेमतोबिना यस्तो अवैध कार्य सम्भव छैन,” राष्ट्रिय जनमोर्चाले स्पष्ट पारेको छ। पार्टीले यो प्रकारको गैरकानुनी कार्य तत्काल बन्द गराउन र दोषीमाथि कडा कारबाही गर्न माग गर्दै आएको बक्तव्यमा जनाईएको छ ।
राष्ट्रिय जनमोर्चाले सरकार र प्रशासनको मौनतालाई जनभावना र जनमतको घोर अपमान भन्दै आपत्ति जनाएको छ र स्थानीय जनतालाई समेत भ्रष्टाचारविरुद्ध आवाज उठाउन आह्वान गरेको छ।
