सरिता थारु ।
डेंगी रोगको बढ्दो जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै वाणगंगा नगरपालिकाले डेंगी नियन्त्रण तथा जोखिम न्यूनीकरणका लागि नगरव्यापी अभियानलाई तीव्र बनाएको छ। जनचेतनामूलक कार्यक्रमदेखि घर–घर पुगेर लामखुट्टेका लार्भा र प्युपा नष्ट गर्ने अभियानसम्म सञ्चालन गर्दै नगरपालिका डेंगी नियन्त्रणमा सक्रिय बनेको हो।
सोमबार नगर कार्यपालिकाको कार्यालयमा आयोजित नगरस्तरीय डेंगी रोग सम्बन्धी अभिमुखीकरण कार्यक्रममा नगर प्रमुख चक्रपाणि अर्यालले डेंगी नियन्त्रणका लागि नगरपालिका पूर्ण रूपमा गम्भीर रहेको बताउनुभयो। उहाँले नगरका सबै वडामा जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरी समुदायलाई सचेत बनाइने जानकारी दिनुभयो।
कार्यक्रममा फेरमेड फाउण्डेशन नेपाल र कालिका स्वावलम्बन सामाजिक केन्द्रद्वारा सञ्चालित प्रेरणा परियोजनाका कार्यक्रम संयोजक अञ्जान सिक्देलले डेंगी रोगको परिचय, लक्षण, संक्रमणको अवस्था, एडिस जातको लामखुट्टेको जीवनचक्र तथा रोगबाट बच्ने उपायबारे विस्तृत प्रस्तुतीकरण गर्नुभयो।
उहाँका अनुसार डेंगी सार्ने एडिस जातको लामखुट्टे मुख्यतः दिउँसो बढी सक्रिय रहने गर्दछ। डेंगीका प्रमुख लक्षणहरूमा ५–६ दिनसम्म उच्च ज्वरो आउने, आँखाको गेडी दुख्ने, ढाड तथा जोर्नी दुख्ने, शरीरमा राता बिबिरा देखिने, वान्ता हुनेलगायतका समस्या देखिने बताउनुभयो। साथै पछिल्ला वर्षहरूमा वाणगंगा नगरपालिकामा डेंगी संक्रमणको दर क्रमशः घट्दै गएको जानकारी दिनुभयो।
डेंगी नियन्त्रणका लागि चिकित्सकको सल्लाहअनुसार उपचार गर्ने, पर्याप्त आराम गर्ने, प्रशस्त झोलिलो पदार्थ सेवन गर्ने, लामखुट्टेले फुल पार्ने स्थान खोजी गरी नष्ट गर्ने, व्यक्तिगत सुरक्षा अपनाउने, आवश्यकताअनुसार रासायनिक विधि प्रयोग गर्ने, स्वास्थ्य शिक्षा प्रवाह गर्ने तथा वातावरण व्यवस्थापनमा विशेष ध्यान दिनुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो।
स्वास्थ्य शाखा प्रमुख ठगराज पौडेलको सञ्चालनमा भएको कार्यक्रममा नगर उपप्रमुख रिता कुमारी चौधरी, नगरभित्रका स्वास्थ्य चौकी प्रमुख, स्वास्थ्यकर्मी, नगरपालिकाका कर्मचारी, सञ्चारकर्मी तथा सरोकारवालाहरूको सहभागिता रहेको थियो।
यसैबीच डेंगी रोगको जोखिम न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले वाणगंगा नगरपालिका–४ गजेहडामा लामखुट्टेका लार्भा र प्युपा खोजी गरी नष्ट गर्ने विशेष अभियान पनि सञ्चालन गरिएको छ।
वाणगंगा नगरपालिकाको आयोजनामा तथा फेरमेड फाउण्डेशन नेपाल र कालिका स्वावलम्बन सामाजिक केन्द्रको सहयोगमा सञ्चालित प्रेरणा परियोजनाअन्तर्गत गजेहडा बजार क्षेत्रका घर, पसल, सार्वजनिक स्थल तथा पानी जम्न सक्ने स्थानहरूको खोजी गरी लामखुट्टेका लार्भा र प्युपा नष्ट गरिएको हो।
अभियानमा वडा नं. ४ का अध्यक्ष छवि रेश्मी मगर, वडा सदस्यहरू, उद्योग वाणिज्य संघका प्रतिनिधि, महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका, सुरक्षाकर्मी, युवा, समाजसेवी तथा स्थानीय बासिन्दाहरूको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो।
कार्यक्रममा सहभागीहरूले डेंगी सार्ने एडिस जातको लामखुट्टेले सफा र जमेको पानीमा फुल पार्ने भएकाले घर तथा आसपासमा पानी जम्न नदिने, नियमित सरसफाइ गर्ने र लामखुट्टेको प्रजननस्थल नष्ट गर्ने कार्यलाई निरन्तरता दिनुपर्नेमा जोड दिएका थिए।
वाणगंगा नगरपालिकाले आगामी दिनमा पनि डेंगी नियन्त्रणका लागि जनचेतनामूलक तथा सरसफाइ केन्द्रित अभियानलाई निरन्तर सञ्चालन गर्ने जनाएको छ। स्थानीयवासीले समेत सामूहिक प्रयासबाट मात्रै डेंगीजस्ता सरुवा रोगको जोखिम न्यूनीकरण गर्न सकिने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।