माओवादी इन्चार्ज सुकै थारु एकलौटी चलेको चर्चा, संयोजक पक्ष असन्तुष्ट

लुदस, जीतपुर ।

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी कपिलवस्तुमा पार्टी एकता प्रक्रिया टुंगोमा नपुग्दै पालिकास्तरमा भेला तथा कमिटी गठनका गतिविधि अघि बढेपछि आन्तरिक विवाद चर्किएको छ । पालिकागत एकता नै सम्पन्न नभएको अवस्थामा कतिपय पालिकामा भेला तथा कमिटी गठनका गतिविधि गरिएको भन्दै जिल्ला संयोजक पक्षले आपत्ति जनाएको छ ।

पार्टी एकताको प्रक्रिया पूरा गर्न पटक–पटक छलफल भए पनि सहमति जुट्न नसकेको अवस्थामा पालिकास्तरमा एकपक्षीय गतिविधि अघि बढाइएको भन्दै जिल्ला संयोजक फैजल खानले गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएका छन् । उनले पार्टी एकताको केन्द्रीय मर्म र निर्धारित प्रक्रियाअनुसार संगठन निर्माण गर्न नेता तथा कार्यकर्तालाई आग्रह गरेका छन् ।

खानले जारी गरेको ध्यानाकर्षणमा कपिलवस्तुमा नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीको पालिकागत एकता अझै सम्पन्न नभएको उल्लेख छ । एकतालाई टुंगोमा पुर्‍याउन जिल्ला इन्चार्जसँग पटक–पटक छलफल भए पनि अहिलेसम्म कुनै सहमति बन्न नसकेको उनको भनाइ छ ।

एकता प्रक्रिया टुंगोमा नपुग्दै पालिकास्तरमा भेला र कमिटी निर्माणका गतिविधि अघि बढेपछि पार्टीभित्र दुई पक्षबीचको दूरी थप बढेको देखिएको छ । विशेषगरी यशोधरा गाउँपालिकामा कमिटी गठन भएको विषय सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि विवाद थप सतहमा आएको हो ।

यशोधराको कमिटी गठनले बढायो विवाद

सामाजिक सञ्जालमा यशोधरा गाउँपालिकामा पार्टीको कमिटी गठन भएको सामग्री सार्वजनिक भएपछि जिल्ला संयोजक पक्षले त्यसप्रति आपत्ति जनाएको छ । पार्टी एकताको मर्मअनुसार पालिकागत संरचना निर्माणको विषयमा सहमति नभइसकेको अवस्थामा कमिटी गठन गर्नु प्रक्रिया विपरीत भएको संयोजक खानको भनाइ छ ।

खानका अनुसार जिल्लामा अझै एकता प्रक्रियाका महत्वपूर्ण काम पूरा हुन बाँकी छन् । जिल्लालाई थप चलायमान बनाउन जिल्ला कार्यदल गठन गर्नसमेत बाँकी रहेको अवस्थामा पालिकास्तरमा आफूखुसी संगठनात्मक गतिविधि अघि बढाउनु उपयुक्त नभएको उनको तर्क छ ।

उनले पार्टी एकताको केन्द्रीय मर्मअनुसार पालिकामा इन्चार्ज र संयोजक फरक–फरक दलबाट हुने स्पष्ट प्रावधान रहेको बताएका छन् । तर, पालिकागत एकता नटुंगिएको अवस्थामा त्यसअघि नै भएका कतिपय भेला तथा कमिटी गठनका गतिविधि अवैध ढंगले भएको उनको दाबी छ ।

यसले पार्टी एकतापछि स्थानीय तहमा संगठन निर्माण कसरी गर्ने भन्ने विषयमा समेत विवाद देखिएको छ । केन्द्रले निर्धारण गरेको एकताको संरचना र जिल्लामा भइरहेको अभ्यासबीच तालमेल हुन नसक्दा स्थानीय तहसम्म विवाद पुग्न थालेको कार्यकर्ताहरूको भनाइ छ ।

पार्टीभित्रको पछिल्लो विवादमा जिल्ला इन्चार्ज सुकै थारुको भूमिकालाई लिएर पनि चर्चा हुन थालेको छ । संयोजक पक्षले एकता प्रक्रिया पूरा नगरी पालिकास्तरीय गतिविधि अघि बढाइएको भन्दै असन्तुष्टि जनाइरहेको अवस्थामा इन्चार्ज थारुले एकलौटी ढंगले संगठनात्मक गतिविधि अघि बढाएको चर्चा पार्टीभित्र चलेको छ ।

यद्यपि, थारुले एकलौटी ढंगले काम गरेको भन्ने आरोपको स्वतन्त्र पुष्टि भएको छैन । त्यस्तै, यस विषयमा जिल्ला इन्चार्ज थारुको आधिकारिक प्रतिक्रिया पनि सार्वजनिक भएको छैन । त्यसैले उनको भूमिकालाई लिएर उठेका विषयलाई अहिले पार्टीभित्रको आरोप–प्रत्यारोपका रूपमा लिनुपर्ने देखिन्छ ।

तर, जिल्ला संयोजकले नै सार्वजनिक रूपमा ध्यानाकर्षण जारी गरेपछि विवाद सामान्य संगठनात्मक असहमतिको सीमाभन्दा बाहिर पुगेको संकेत देखिएको छ । एकता प्रक्रियामा रहेका दुई पक्षबीच समन्वय हुन नसक्दा संगठन विस्तारका सामान्य गतिविधिसमेत विवादको विषय बन्न थालेका छन् ।

जिल्ला कार्यदल गठनसमेत बाँकी

पार्टी एकतापछि जिल्लामा संगठनलाई थप व्यवस्थित र चलायमान बनाउनुपर्ने भए पनि कपिलवस्तुमा जिल्ला कार्यदल गठन गर्न बाँकी रहेको संयोजक खानले बताएका छन् ।

जिल्ला कार्यदल गठन, पालिकागत एकता र संगठनात्मक संरचनाको टुंगो नलाग्दै स्थानीय तहमा भेला तथा कमिटी निर्माण अघि बढे त्यसले आगामी दिनमा थप विवाद निम्त्याउन सक्ने देखिएको छ ।

एकता प्रक्रियामा रहेका दल तथा समूहबीच जिम्मेवारी बाँडफाँट, नेतृत्व संरचना र संगठनको स्वरूपमा सहमति कायम गर्नु चुनौतीपूर्ण बनेको देखिन्छ । यही कारण पालिकास्तरमा गठन भएका भनिएका कमिटीलाई आधिकारिक मान्ने कि नमान्ने भन्ने प्रश्नसमेत उठ्न थालेको छ ।

‘एकताको मर्मअनुसार चल्नुस्’

जिल्ला संयोजक खानले पार्टीभित्र देखिएको विवादलाई थप बढाउनुभन्दा एकताको मूल भावना र केन्द्रबाट तय गरिएको मापदण्डअनुसार अघि बढ्न सबै नेता तथा कार्यकर्तालाई आग्रह गरेका छन् ।

उनले पार्टी एकताको मर्मअनुसार जान सम्पूर्ण नेता तथा कार्यकर्तालाई हार्दिक आह्वान गरेको बताएका छन् । उनको ध्यानाकर्षणले पालिकास्तरमा भएका गतिविधिप्रति मात्र आपत्ति जनाएको छैन, संगठन निर्माणको विधि र नेतृत्वबीचको समन्वयमा समेत प्रश्न उठाएको छ ।

राजनीतिक दलमा संगठन विस्तार सामान्य प्रक्रिया भए पनि एकताको संक्रमणकालमा त्यसले फरक अर्थ राख्ने गर्छ । एउटै पार्टीभित्र विभिन्न समूहको सांगठनिक पृष्ठभूमि र नेतृत्व संरचना समायोजन हुँदै गरेको अवस्थामा सहमति र समन्वयबिना गरिएका गतिविधिले विवादलाई थप गहिरो बनाउन सक्छन् ।

कपिलवस्तुमा अहिले देखिएको विवाद पनि त्यही चरणमा पुगेको देखिन्छ । एकता प्रक्रिया पूरा नहुँदै पालिकास्तरमा संगठन निर्माण अघि बढेपछि त्यसको वैधानिकता र अधिकार क्षेत्रमाथि प्रश्न उठेको छ ।

विवाद समाधान नेतृत्वका लागि चुनौती

कपिलवस्तुमा पार्टी एकतालाई संस्थागत बनाउने जिम्मेवारी अब जिल्ला तथा केन्द्रीय नेतृत्वका लागि चुनौती बनेको छ । पालिकागत एकता टुंगो लगाउने, जिल्ला कार्यदल गठन गर्ने तथा इन्चार्ज र संयोजकको जिम्मेवारी स्पष्ट गर्ने विषयमा सहमति कायम गर्न नसके विवाद स्थानीय तहसम्म फैलिन सक्ने देखिन्छ ।

विशेषगरी सामाजिक सञ्जालमा कमिटी गठनका सूचना सार्वजनिक हुन थालेपछि कार्यकर्ताबीच पनि अन्योल बढेको छ । कुन कमिटी आधिकारिक हो, कसलाई जिम्मेवारी दिइएको हो र एकता प्रक्रियाको अन्तिम संरचना कस्तो हुने हो भन्ने विषयमा स्पष्टता नआए संगठनमा थप समानान्तर गतिविधि हुन सक्ने सम्भावना छ ।

यसअघि पार्टी एकताबाट उत्साहित भएका नेता तथा कार्यकर्तामा अहिले नेतृत्वबीच देखिएको मतभेदले निराशा पैदा गर्न सक्ने चिन्ता पनि देखिएको छ । एकताको उद्देश्य संगठनलाई बलियो बनाउनु भए पनि नेतृत्व तहमा सहमति बन्न नसक्दा त्यसको असर तल्लो तहसम्म पुग्न थालेको छ ।

अब जिल्ला नेतृत्वले तत्काल संवाद र सहमतिका माध्यमबाट पालिकागत एकताको विषय टुंगो लगाउने वा विवाद थप लम्ब्याउने भन्ने प्रश्न महत्वपूर्ण बनेको छ । यशोधरामा भएको भनिएको कमिटी गठनको विषयमा समेत स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गर्दै आधिकारिक संगठनात्मक संरचना निर्धारण गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ ।

कपिलवस्तुको पछिल्लो घटनाक्रमले पार्टी एकता घोषणा गर्नु र त्यसलाई व्यवहारमा कार्यान्वयन गर्नुबीच ठूलो चुनौती रहेको देखाएको छ । नेतृत्वबीचको असमझदारी समयमै समाधान नभए पालिकास्तरमा समानान्तर संगठन र गतिविधि बढ्न सक्ने जोखिम छ । त्यसैले अहिलेको विवादलाई संवाद, सहमति र पार्टी एकताको मूल मर्मअनुसार समाधान गर्नु नै नेतृत्वका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती बनेको छ ।