प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका आर्थिक तथा विकास सल्लाहाकार डा. युवराज खतिवडाले अमेरिकासँग व्यापार बढाउन युएसको प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (एफडीआई) नेपालमा आकर्षित गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
नेपाल गार्मेन्ट एशोसिएशन, नेपाल–यूएसए चेम्बर अफ कमर्स एण्ड इण्डस्ट्री र नेपाल कार्पेट म्यानुफ्याक्चरर्स एण्ड एक्सपोर्टर्स एसोसिएसनले आज काठमाडौँमा गरेको ‘नेपाल–अमेरिका व्यापारः अवसर र चुनौतीहरू’ विषयक अन्तरक्रियामा पूर्व अर्थमन्त्री समेत रहेका उनले उक्त धारणा राखेका हुन् । वामपन्थी पार्टीसँग निकट भएता पनि पश्चिमाहरुले रुचाएको अर्थशास्त्रीका रुपमा चिनिएका डा. खतिवडाले अमेरिकासँगको व्यापार बढाउन नेपालले लगानी भिर्त्र्याउन सक्नुपर्ने बताए ।
‘युएससँगको ट्रेड प्रोमोशन गर्ने र ट्रेड मार्केट खोज्ने हो भने युएसको एफडिआइ प्रोमोट गर्नैपर्छ । एफडिआइ प्रोमोट गर्दा भ्यालु चेन्जको इफेक्टबाट निर्यात बढ्ने भो । एफडिआइसँगै टेक्नोलोजि समेत आउने भो । ट्रेड कम्पिटिनेश पनि हाम्रो बढ्ने भो’, उनले प्रष्ट्याउँदै भने, ‘युएससँग बाइल्याक्टल इन्भेष्टमेन्ट (बिआइटि) मा हामी गयौं भने त्यो ट्रेड रिलेशनबाट पाउने एडभान्टेज हामी लिनसक्छौं । त्यो भोली लगानी बढाउँदै जाँदा डिटिए गर्नुपर्छ भने पनि त्यो पनि हामी अघि बढाउन सक्नुपर्छ ।’
अमेरिकी लगानीमा जोड दिदाँ राष्ट्रिय उत्पादनहरूको मूल्य श्रृंखलालाई बलियो बनाउने र त्यसले निर्यातमा नयाँ उचाई दिने उनको दाबी छ । साथै, लगानीसँगै आधुनिक प्रविधि पनि आउँने भएकाले नेपाली उत्पादनलाई विश्व बजारमा थप प्रतिस्पर्धी बनाउन सकिने तर्क खतिवडाले गरेका छन् ।
अमेरिकासँग द्विपक्षीय लगानी सम्झौता गरेर व्यापार सम्बन्ध अघि बढाउनसके त्यसबाट नेपालले धेरै लाभ लिनसक्ने उनी बताउँछन् । भविष्यमा लगानी बढ्दै जाँदा कर सम्झौता (डिटिए) को आवश्यकता पर्दा त्यसलाई समेत अघि बढाउन सक्नुपर्ने खतिवडाको भनाई छ ।
नेपाल अल्पविकसित देशबाट विकासशील देशमा उक्लिन लागेकाले अमेरिका र अन्य ठूला व्यापारिक साझेदारहरुलाई हाम्रो अवस्था र यहाँबाट निर्यात हुने वस्तुहरूका लागि अनुकुल व्यवहारको आवश्यकताबारे विश्वस्त पार्नुपर्नेमा खतिवडाले जोड दिएका छन् । उनका अनुसार अमेरिकासहित विश्वका विभिन्न मुलुकमा व्यापार गर्न मुलुकलाई एफएटिएफले कालोसूचिमा राखेकाले चुनौति थपेको छ । एफएटीएफले दिएका सुझावलाई प्रभावकारी रुपमा लागू गरेर छिटोभन्दा छिटो ग्रे लिस्टबाट बाहिर निकाल्नुपर्ने भनाइ पनि उनले राखे ।
