हरि आचार्य, कपिलवस्तु
समाजबाट अपहेलित भईने डरले रोग लुकाउदा अप्रेशन गर्नुपर्ने अवस्थामा आएको कुष्ठरोग भएका व्यक्तिहरुले गुनासो गरेका छन् । द लेप्रोसी मिसन नेपालले विभिन्न संघ संस्थासंग समन्वय गरि सि एण्ड सि अस्पताल चार नम्बर जितपुरमा कुष्ठ रोग भई अपांगता भएका र हाईड्रोसिल भएका विरामीको निःशुल्क अप्रेशन तथा उपचार अभियान अन्तर्गत उपचार पाएका बिरामीहरुले रोग लुकाएर बस्न नहुने बताए ।

अन्तराष्ट्रिय अपांगता दिवसको अवसरमा विभिन्न सरोकारवालाहरुसंग अन्तरक्रिया गरि सोहि शिविरको समिक्षा तथा समापन गरिएको थियो । हाम्रो प्राथमिकताको आधार, अपांगता भएका व्यक्तिहरुको अधिकार भन्ने मुल नाराका साथ उक्त दिवस अन्राष्ट्रिय रुपमा मनाईएको छ ।

युके आई डि, जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कपिलवस्तु, सि एण्ड सि अस्पताल लगायत विभिन्न संघ संस्थासंग समन्वय गरि द लेप्रोसी मिसन नेपालले घरघरमा गई कुष्ठरोग तथा हाईड्रोसिलका लक्षण देखा परेका व्यक्तिहरुलाई ल्याएर निःशुल्क रुपमा यहि मंसिर १३, १४ र १५ गते उपचार तथा अप्रेशन गरेको थियो । जसमा कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका वडा नं. ९ शिवगढिमा बढि रोगीहरु भेटिको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

जसमध्ये हाईड्रोसिल तर्फ १० जनाको १४ अप्रेशन तथा कुष्ठरोग तर्फ १६ जनाको हात र खुट्टाको सफल अप्रेशन गरिएको आनन्दवन अस्पताल काठमाण्डौका बरिष्ठ सर्जन ईन्द्र नापिटले जानकारी दिनुभएको छ । बरिष्ठ सर्जन नापिटका अनुसार देशब्यापि रुपमा कुष्ठरोग तथा हाईड्रोसिल बिरामीको निःशुल्क अप्रेशन गरिएको साथै अन्य देशमा गएर पनि अप्रेशन गरिदैं आईएको छ । सेवा नै धर्म हो भन्ने उद्देश्यका साथ दुर्गम स्थानमा रहेका विरामीहरुलाई सहज स्वास्थ्य सेवाको पहुँचमा ल्याउनका लागि प्रयासरत रहेको उहाँले बताउनुभयो ।

सुरुमा सानो दाग नचिलाउने, नदुख्ने हुँदा कुष्ठरोग भएको थाहै नपाईने हुँदा यसले छिटो भयावह अवस्था ल्याउने भएकाले नलुकाई उपचारको पहुँचमा जान आवश्यक छ । समाजमा चेतनाको कमी, आर्थिक अवस्था कमजोर, सामाजिक कुरिती, बेवास्ता लगायत विभिन्न कारणले कुष्ठरोग फैलदै गएकाले छिटो भन्दा छिटो उपचार गराई सर्नबाट कम गर्न सकिन्छ ।

कार्यक्रममा यी रोगको बारेमा सरोकारवालाहरुसंग अन्तरक्रिया पनि गरिएको थियो ।

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि स्वास्थ्य निर्देशनालय बुटवलका बरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक रोशनलाल चौधरीले स्वास्थ्य जस्तो संवेदनशिल पक्षलाई ध्यानमा राख्नुपर्ने बताउनुभयो । समाजमा विभिन्न कारणले लुकेका र लुकाईएका बिरामीहरुको पहिचान गरि निःशुल्क रुपमा सफल उपचार गरेकोमा सम्पुर्ण स्वास्थ्यकर्मी, सि एण्ड सि अस्पताल, सम्पुर्ण कर्मचारीलाई धन्यवाद व्यक्त गर्नुभयो ।

त्यस्तै विशिष्ट अतिथि सि एण्ड सि अस्पतालका प्रमुख गोपाल घिमिरेले नाफा भन्दा पनि समाजसेवामा तल्लिन रहेको बताउनुभयो । विरामीहरुका लागि निःशुल्क रुपमा अस्पतालको सेवा प्रदान गर्नुभएका प्रमुख घिमिरेले अस्पतालले यस भन्दा अगाडि पनि विभिन्न स्थानमा निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गर्दै आएको बताउनुभयो ।

कार्यक्रमका अध्यक्ष द लेप्रोसी मिसन नेपालका कन्ट्रि डाईरेक्टर शोभाखर कंडेलले संस्थाले गरेका क्रियाकलापहरुको बारेमा जानकारी दिंदै आफुहरुले काम र नतिजामा मात्र विश्वास गर्ने बताउनुभयो । कपिलवस्तु जस्तो हरेक कुराले सुविधा भएको जिल्लामा लुकेर रहेका कुष्ठरोग तथा हाईड्रोसीलका विरामीको संख्या धेरै हुनु दुःखद पक्ष भएको बताए ।

कार्यक्रममा विभिन्न कारणले १५÷१६ बर्ष सम्मा उपचार नपाएको रोगको अहिले निःशुल्क अप्रेशन हुँदा बिरामीहरुले खुसी व्यक्त गरेका छन् । उनीहरुले आफ्नो अनुभव सुनाउदै सुरुमा खासै चासो नदिएको र पछि यसले भयावह अवस्था निम्त्याउने भन्दै समयमै उपचार गर्न सबैलाई आग्रह गरेका थिए ।

द लेप्रोसी मिसन नेपालका रुपन्देही तथा कपिलवस्तुका डिस्ट्रिक कोर्डिनेटर सुदिप नेपालले सहभागी सरोकारवालका जिज्ञासाको जवाफ दिंदै यी रोगको न्युनिकरणका लागि सबै मिलेर अगाडि बढ्न आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।

साथै यो निःशुल्क स्वास्थ्य शिविरमा स्वास्थ्य कार्यालय कपिलवस्तुका मोमम्मद ईर्फानले जिल्लाका सबै पालिकासंग समन्वय गरेर विरामी खोज्न विशेष सहयोग गर्नुभएको थियो ।

द लेप्रोसी मिसन नेपालका कन्ट्रि डाईरेक्टर शोभाखर कंडेलको अध्यक्षता, स्वास्थ्य संस्थाका स्वास्थ्यकर्मी, सञ्चारकर्मी लगायत सरोकारवालाहरुको उपस्थिती रहेको कार्यक्रम द लेप्रोसी मिसन नेपालका रुपन्देही तथा कपिलवस्तुका डिस्ट्रिक कोर्डिनेटर सुदिप नेपालको स्वागत तथा कोपवा स्वास्थ्य चौकीका ईन्चार्ज कृष्ण घिमिरेको सञ्चालनमा कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियो ।