लुदअ साउन १, काठमाण्डौ
कोरोनाको जोखिमसँगै भएको लकडाउनले अरु क्षेत्रसँगै सुनचाँदी व्यवसाय पनि खस्केको छ ।

लकडाउनपछिको यो चार महिनामा सुनचाँदीको व्यवसायमा २०र२२ अर्ब घाटा भएको नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका पूर्व अध्यक्ष तेजरत्न शाक्यले बताउनुभयो । महासंघका अनुसार सुनचाँदी व्यवसायमा वार्षिक ६० अर्ब रुपैयाँको कारोबार हुने गरेको छ । तर यसपालि कारोबार पनि घट्ने सम्भावना छ ।

सुनको नयाँ रेकर्ड, छैन कारोबार
गएको चैत १० गतेपछि सुनको भाउले दिनहुँजसो नयाँ रेकर्ड बनाईरहेको छ । चैत १० गते तोलाको ७७ हजार रुपैयाँमा कारोबार भएको सुन असार मसान्तमा ९२ हजार ८ सय रुपैयाँ पुगेको छ ।

लकडाउनका कारण चैत १० गतेदेखि बन्द भएको कारोबार लकडाउन खुकुलो भएसँगै गएको जेठ २५ गतेदेखि खुलेको थियो ।

बजार खुलेको दिन सुनको भाउ तोलामा ८७ हजार ४ सय रुपैयाँ थियो । यसबीचमा भाउ बढ्दै बुधबार तोलाको ९२ हजार ८ सय रुपैयाँ पुगेको हो । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको भाउ बढिरहेकाले नेपालमा पनि सुनको भाउ अझै बढ्ने सम्भावना रहेको भाउ निर्धारण समितिका संयोजक समेत रहेका शाक्यले बताउनुभयो ।

सुनको भाउ लगातार बढेपछि कारोबार ठप्प भएको छ । अहिले बजारमा दैनिक ५ किलो बराबरको कारोबार पुर्‍याउन पनि मुश्किल छ । सामान्य अवस्थामा पनि २५र३० किलो सुनको कारोबार हुने गरेकोमा कोरोनाका कारण अहिले कारोबार प्रायः शून्य नै छ । तीज नजिकिंदै गरे पनि सुनको माग खासै नभएको व्यवसायी बताउँछन् ।

सुनको मात्रै होइन, अहिले चाँदीको कारोबार पनि ठप्प छ । लकडाउनपछि चाँदीको मूल्य पनि झण्डै दोब्बरले बढेको छ । लकडाउनअघि तोलाको ७ सय २० रुपैयाँ रहेको चाँदी अहिले एक हजार पाँच सय रुपैयाँ पुगेको छ ।

सुनको आयात खुम्चियो
भाउ बढेपछि कारोबार ठप्प भएको सुनको आयात पनि यो आर्थिक वर्षमा खुम्चिएको छ । पहिले वर्षमा २८र३० अर्ब रुपैयाँको आयात हुने गरे पनि यो आर्थिक वर्ष २०७६÷०७७ मा १३ अर्ब रुपैयाँको मात्रै सुन आयात भएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा भाउ बढे पछि आर्थिक वर्षको पहिलो चौमासिकमा आयात रोकिएको थियो भने कोरोनाका कारण भएको लकडाउन पछिको चार महिनामा पनि आयात रोकिएको नेपाल सुन चाँदी व्यवसायी महसंघले जनाएको छ ।

सुनको भाउ किन्नै नसक्ने गरी बढिरहेकाले अब पनि आयात घट्ने सम्भावना रहेको महासंघको भनाई छ ।

ग्राहकको रोजाई किन्ने भन्दा बेच्ने
सुनको भाउ बढ्दै गएपछि सितिमिति किन्ने आँट कसैले गरेका छैनन् । उल्टो बेच्नेहरु बढेका छन् । कारोबार नभएकाले ग्राहकले पुराना सुनका गरगहना बेच्दा तोलामा ५ हजार रुपैयाँ जति नोक्सानी व्यहोर्ने गरेका छन् । बजारमा सुनको माग नभएको र रसायन काट्दा ग्राहकलाई तोलामा ५ हजार रुपैयाँ जति नोक्सानी हुने गरेको व्यवसायी तेजरत्न शाक्य बताउनुहुन्छ ।

उहाँका अनुसार सुनका गहना बेच्ने बढे पनि सबैको खरिद गर्ने सम्भावना भने छैन । सुनको कारोबार नै नभएकाले धेरैलाई त्यसै फर्काउने गरिएको पनि उहाँले बताउनुभयो ।

‘पसल खोल्यो चिया खायो बस्यो’
कारोबार र माग दुवै नभए पनि अहिले सुनचाँदी व्यवसायीले पसल खोल्छन् । तर गहना बनाउँदै बेच्दै गर्नुपर्नेमा उनीहरुको समय चिया गफमा नै बित्ने गरेको छ ।