च्याउ निकै रुचाइने तरकारीमध्ये पर्छ । पहिले वर्षाको समयमा जंगलतिर उम्रिएका च्याउ खोजेर खाने चलन थियो । अहिले भने ठूलो मात्रामा च्याउको खेती हुँदै आएको छ। थरीथरीका च्याउ बजारमा किन्न पाइन्छ ।
स्वादिष्ट र पोषक तत्वहरूले भरिपूर्ण च्याउ अहिले होटल, रेस्टुरेन्टदेखि घरको भान्सासम्म लोकप्रिय छ । यो स्वास्थ्यका लागि अत्यन्तै लाभदायक हुन्छ । यसमा प्रोटिन, भिटामिन, आइरन, पोटासियम र एन्टिअक्सिडेन्ट जस्ता धेरै आवश्यक पोषक तत्वहरू हुन्छन् । कुनै रासायनिक विषादीहरू प्रयोग नगरीकन फलाइने भएकाले च्याउ अन्य थुप्रै तरकारीको तुलनामा बढी स्वस्थकर पनि मानिन्छ ।
स्वादका लागि धेरै खाइने च्याउमा पाइने पोषकत्त्वबारे धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ ।
१.रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन उपयोगी
च्याउमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्ट र फाइटोकेमिकल्सले शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्छ । यसले ब्याक्टेरिया र फंगल संक्रमणबाट बचाउन मद्दत गर्छ । मौसम परिवर्तनका बेला हुने भाइरल फ्लु तथा खोकीबाट बच्न पनि लाभदायक मानिन्छ।
२.स्वस्थ र चम्किलो छाला कायम राख्छ
च्याउमा जीवाणुप्रतिरोधि र एन्टिमाइक्रोबियल गुणहरू हुन्छन् जसले छाला सुन्निने तथा संक्रमण निम्त्याउने ब्याक्टेरियालाई कम गर्न मद्दत गर्दछ । नियमित र सन्तुलित मात्रामा यसको सेवनले स्वस्थ र सन्तुलित छाला कायम राख्न मद्दत गर्दछ।
३.रक्तअल्पताको समस्या कम गर्न मद्दत गर्दछ
यदि हाम्रो शरीरमा हेमोग्लोबिनको कमी छ भने च्याउको सेवन लाभदायक हुन सक्छ । यसमा आइरन र फोलिक एसिड हुन्छ, जसले रक्तअल्पतासँग लड्न र ऊर्जा कायम राख्न मद्दत गर्दछ । रक्तअल्पताबाट पीडितहरूका लागि च्याउको नियमित सेवन राम्रो विकल्प हुन सक्छन् ।
४.मधुमेहका लागि लाभदायक
च्याउमा कार्बोहाइड्रेटको नियन्त्रित मात्रा हुन्छ र रगतमा चिनीको मात्रा कायम राख्न मद्दत गर्न सक्छ । यदि मधुमेहका रोगीहरूले चिकित्सिकले सल्लाह दिए अनुसार तिनीहरूलाई आफ्नो आहारमा समावेश गरे भने, तिनीहरू लाभदायक हुन सक्छन् । यद्यपि, खुराकको बारेमा सचेत हुनु महत्त्वपूर्ण छ ।
५.मुटु स्वास्थ्य र पाचन प्रणालीका लागि राम्रो
च्याउमा पाइने फाइबर र पोलिसेकराइडहरूले पाचन सुधार गर्न मद्दत गर्दछ । तिनीहरूले प्रिबायोटिक्सको रूपमा काम गर्न सक्छन् र आन्द्राको स्वास्थ्यमा योगदान पुर्याउन सक्छन् । सन्तुलित मात्रामा यसको सेवनले मुटुको स्वास्थ्यलाई पनि सहयोग गर्न सक्छ ।
सावधानी:
धेरैजसो जंगली च्याउहरू विषालु हुन्छन् । यस्ता च्याउको सेवनबाट नेपालमा हरेक वर्ष केही व्यक्तिको मृत्यु हुने गरेको छ । आफूले यसअघि नखाएका प्रजातिका जंगली च्याउ खानु हुँदैन ।
