सरिता थारु । कपिलवस्तु जिल्लाका १० वटै स्थानीय तहमा विविध सचेतनामूलक कार्यक्रम आयोजना गरी विश्व स्तनपान सप्ताह मनाइएको छ। अगस्ट १ देखि ७ सम्म विभिन्न स्वास्थ्य संस्था तथा समुदायमा कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै गर्भवती महिला, सुत्केरी आमा तथा सुनौला हजार दिनका बालबालिकाका अभिभावकलाई स्तनपानको महत्व, सही तरिका, सम्भावित समस्या र समाधानका उपायबारे जानकारी दिइएको हो।
‘दिगो जीवनको स्वस्थ सुरुवातः प्रभावकारी स्तनपानका लागि सबैको साथ’ भन्ने मूल नारासहित कालिका स्वावलम्बन सामाजिक केन्द्र, हेलेन केलर इन्टरनेशनल, भिटामिन एन्जल्स र आई.डि.ई.को संयुक्त साझेदारीमा सञ्चालित ‘पोषणमार्फत जीवन रूपान्तरण परियोजना’ अन्तर्गत सप्ताहव्यापी कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो। परियोजनाअन्तर्गत जिल्लाका सबै स्थानीय तहमा समुदायस्तरमा स्तनपानसम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले विभिन्न कार्यक्रम सम्पन्न भएका हुन्।
बाणगंगा नगरपालिकाअन्तर्गत पिपरा अस्पताल, कोपवा स्वास्थ्य चौकी, हथौसा स्वास्थ्य चौकी, बैजलपुरलगायतका स्वास्थ्य संस्थामा आयोजित कार्यक्रममा आमाको दूध शिशुको स्वास्थ्य, वृद्धि र समग्र विकासका लागि सबैभन्दा प्रभावकारी पोषण भएको भन्दै नियमित तथा प्रभावकारी स्तनपानको आवश्यकताबारे स्वास्थ्यकर्मीहरूले सहजीकरण गरेका थिए।
कार्यक्रममा कोपवा स्वास्थ्य चौकीका इन्चार्ज जीवन खनाल, पिपरा अस्पतालकी वरिष्ठ अ.न.मी. कल्पना खनाल, सरस्वती पन्थी, हथौसा स्वास्थ्य चौकीकी अ.न.मी. लक्ष्मी पाण्डे तथा पिपरा अस्पतालकी पद्मिना पौडेल लगायतका स्वास्थ्यकर्मीहरूले स्तनपानसम्बन्धी व्यवहारिक जानकारी प्रदान गरेका थिए।
स्वास्थ्यकर्मीहरूले शिशु जन्मिएको एक घण्टाभित्र आमाको दूध खुवाउने, पहिलो छ महिनासम्म आमाको दूध मात्र खुवाउने तथा त्यसपछि पूरक आहारसँगै दुई वर्ष वा सोभन्दा बढी समयसम्म स्तनपानलाई निरन्तरता दिनुपर्ने विषयमा विशेष जोड दिएका थिए। साथै, सही आसन र सही सम्पर्क (लाचिङ) अपनाउँदा शिशुले पर्याप्त दूध पाउने र आमामा हुने स्तन दुख्ने तथा निप्पल चिरिने समस्या कम हुने जानकारी पनि दिइएको थियो।
कार्यक्रममा स्तनपानका क्रममा दूध कम आएको महसुस हुनु, स्तन कडा वा दुख्ने, निप्पल चिरिने तथा शिशुले राम्रोसँग दूध नचुस्ने जस्ता समस्या देखिन सक्ने उल्लेख गर्दै यस्ता अवस्थामा स्तनपान नरोकी सही तरिका अपनाउने, शिशुलाई पटक–पटक स्तनपान गराउने तथा आवश्यक परे नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्न स्वास्थ्यकर्मीहरूले सुझाव दिएका थिए।
सहभागीहरूले यस्ता जनचेतनामूलक कार्यक्रमले आमाहरूमा स्तनपानसम्बन्धी ज्ञान र आत्मविश्वास बढाउने विश्वास व्यक्त गरेका थिए।
