​विकास पोख्रेल, तौलिहवा
​कपिलवस्तुको बुद्धभूमि नगरपालिका वडा नम्बर-१० का एक सामान्य किसान सत्य राम खरविन्द आजभोलि आफ्नो खेतमा फलेको मुम्फली (बदाम) भित्र्याउने तयारीमा व्यस्त छन्। रामघाट नदीको उत्तर-पूर्वी किनारामा करिब १० कट्ठा (२ बिघा कच्ची) बालुवा मिसिएको जमिनमा फैलिएको उनको मुम्फली खेती हेर्दा लोभलाग्दो देखिन्छ।
​
​सत्य रामका अनुसार मुम्फली खेती बालुवा मिसिएको माटोमा (बलाउटे माटो) सजिलै हुने बाली हो। उनले गत जेठ महिनामा यसको बिउ छरेका थिए। “मुम्फलीलाई वर्षातको पानी पर्याप्त हुने भएकाले पम्पसेटबाट सिँचाइ गर्नुपर्दैन,” उनी बताउँछन्। यतिमात्र होइन, उनले यो खेतीमा मलको आवश्यकता पनि नपर्ने बताए।
​यो बाली तयार हुन ४ देखि ५ महिना लाग्छ। अहिले उनी मुम्फली खनेर भित्र्याउने बेला भएको बताउँछन्। उनको अनुभवमा विशुद्ध बालुवायुक्त माटो यसको उत्पादनका लागि राम्रो र उर्बर हुन्छ।
​
​सत्य रामले मुम्फलीबाहेक आफ्नो खेतमा अन्य मौसमी तथा बेमौसमी तरकारी खेती पनि गर्दै आएका छन्। उनले टमाटर, खुर्सानी, फूल तथा बन्दा गोभी, मुला, करैला, प्याज र हिउँदे बालीहरू पनि लगाउने गरेको जानकारी दिए।
​यद्यपि, पछिल्ला वर्षहरूमा जलवायु परिवर्तनले गर्दा खेतीमा समस्या झेल्नुपरेको उनले थपे।
​
​सत्य राम खरविन्दको परिवारमा ५ जना सदस्य छन्, जो सबै मिलेर खेतीपाती गर्छन्। उनीहरूको वार्षिक लगानी करिब २ लाख रुपैयाँ रहेको छ, भने खेतीबाट वार्षिक आम्दानी ४ देखि ५ लाख रुपैयाँ हुने गरेको उनले बताए।
​बालुवा र पानीमा आधारित यो खेतीमा मेहनत धेरै गर्नु परे तापनि आम्दानीबाट सन्तुष्टि मिलेको उनी बताउँछन्। उनको यो मिहेनत र सामूहिक प्रयासले अरू किसानहरूलाई पनि नगदे बालीतर्फ आकर्षित हुन प्रेरणा दिन्छ