जीवन आचार्य  ।
कुनै पुरानो नक्सामा
मेटिएको बाटोजस्तो
मेरो सपना—
अझै खोजिरहेछ
आफ्नो गन्तव्यको अक्षर।
हातमा थियो
क्षितिजको एउटा टुक्रा,
आँखाभरि थियो
उड्न बाँकी आकाश,
तर समयले
घामको घडीमा
मेरो दिनहरू चुपचाप काटिरह्यो।
म हिँडिरहेँ—
बगरमा छुटेको नदीजस्तो,
आफ्नै समुद्रको खोजीमा।
बाटोभरि
काँडाहरूले प्रश्न गरे—
“कहाँ पुग्छौ?”
मैले मौनताले उत्तर दिएँ,
किनकि
गन्तव्यभन्दा ठूलो
कहिलेकाहीँ
यात्राको पीडा हुँदो रहेछ।
मेरो काँधमा
थुप्रै साँझहरू छन्,
जुत्ताभित्र
थुप्रै बाटाहरू,
र मुटुभित्र
ननिभेको एउटा दियो—
जसलाई आँधीले
बारम्बार परीक्षा लियो।
कतै
टुटेको पुलझैँ सम्बन्धहरू छन्,
कतै
सुकिसकेको इनारझैँ आशाहरू,
कतै
ढलेका रूखका जराझैँ
पुराना विश्वासहरू।
तर अचम्म—
जति गहिरो भयो अँध्यारो,
उति नै स्पष्ट देखियो
मेरो भित्रको सानो तारा।
मैले सिकेँ—
रात भनेको
सूर्यको मृत्यु होइन रहेछ,
केवल उज्यालोले
केही समयका लागि
आफ्नो अनुहार लुकाउनु रहेछ।
त्यसैले
म अझै हिँडिरहेको छु—
कहिले कुहिरोलाई चिर्दै,
कहिले आफ्नै छायालाई बोकेर,
कहिले समयको चिसो ढुङ्गामाथि
नाङ्गा पाइताला टेक्दै।
मेरो सपना
अब केवल सपना रहेन—
यो त
छातीभित्र गाडिएको
एउटा बीउ हो,
जसले
अँध्यारो माटोलाई चिरेर
प्रकाशतिर निस्कने
अदृश्य साहस सिकेको छ।
सायद
फूल फुल्नुअघि
ऋतुहरू धेरैपटक मर्नुपर्छ,
नदी समुद्र बन्नुअघि
ढुङ्गासँग धेरैपटक ठोक्किनुपर्छ,
र मान्छे आफू बन्नुअघि
आफ्नै भित्रका
धेरै मान्छेहरू गुमाउनुपर्छ।
म पनि
त्यही प्रक्रियामा छु।
अझै
मेरो आकाशमा
पूरा जून उदाएको छैन,
अझै
मेरो यात्राको अन्तिम ढोका खुलेको छैन,
अझै
सपनाको निधारमा
पूर्णताको टीका बसेको छैन।
तर—
टाढा कतै
क्षितिजको छेउमा
एउटा उज्यालो
बिस्तारै जन्मिँदैछ।
म त्यसलाई
गन्तव्य भन्दिनँ,
किनकि गन्तव्य पुगेपछि
यात्रा सकिन्छ।
म त्यसलाई
आशा भन्छु—
जसले अधुरोपनलाई पनि
अर्थ दिन्छ।
र म
त्यही आशाको उज्यालो बोकेर
हिँडिरहेछु—
टुटेका सपनाका टुक्राहरू
छातीमा सिउँदै,
आँसुका अक्षरले
आफ्नो कथा लेख्दै,
र प्रत्येक पतनपछि
आफ्नै खरानीबाट
फेरि उठ्दै।
किनकि
सपना पूरा हुनु मात्र
जीवनको विजय होइन—
कहिलेकाहीँ
अधुरो सपनालाई
मर्न नदिई
उसको हात समाएर
अन्तिम क्षितिजसम्म हिँडिरहनु नै
सबैभन्दा ठूलो विजय हो।
र मेरो यात्रा—
अझै बाँकी छ।
अझै बाटो छ।
अझै रात छ।
अझै एउटा दियो बलिरहेको छ।
र त्यो दियो—